Facebook doet wat weggestemde #sleepwet mogelijk wilde maken.

Een bedrijf heeft meteen de #Autoriteit #Persoonsgegevens op zijn dak als het een beperkte dataset lekt of dit niet tijdig meldt. Wat een schril contrast met Facebook, dat ongestoord en al jaren zeer slordig met onze data, die het verkoopt, omspringt. Het doet wat de door de Nederlanders weggestemde #sleepwet mogelijk wil maken.

De overheid wil, in het kader van de terrorismebestrijding, de opsporingsdiensten toelaten niet alleen data te verzamelen van een verdachte, maar tevens van al diens connecties en contacten. De Nederlanders lusten er geen pap van en lieten dat in een adviserend referendum weten. Het verhaal van data als het ware bij elkaar slepen, gaat niet door als het aan de burgers ligt. Indien de politici die uitspraak naast zich neerleggen, zullen ze nog meer #geloofwaardigheid verliezen.

Voyeurs

We kunnen niet meer zonder sociale media omdat ze ons leven aangenamer maken. Ze vermenigvuldigen onze contacten met mensen en maken het mogelijk te laten zien wat we doen, beleven, aankopen enzovoort. Eigenlijk zijn we allen een beetje voyeurs. En terwijl we echt wel beter weten, zijn we gaan geloven dat Facebook goed en integer met onze data omgaat. Niet dus.

Facebook is een bijna monopolist. Het bedrijf heeft massa’s data van ons en verbindt die met elkaar. Het is diepgeworteld in het sociale netwerk van mensen en door zijn omvang, in de samenleving als geheel. Het platform heeft dagelijks 1,4 miljard logins en het kent de profielen, met hun privacy en data, van 2,1 miljard mensen. 67 procent van alle gebruikers zit dagelijks op Facebook. Iedere login, elke klik levert het bedrijf geld op.

We houden er onvoldoende rekening mee wat Facebook en andere dataverzamelaars allemaal van ons weten. En elke dag komt daar heel veel informatie bij. Wij, als gebruikers, zijn de producten van Facebook. Het verkoopt onze data aan wie ervoor betaalt. Met dat businessmodel bouwde het een vermogen van 463 miljard dollar (375 miljard euro) en heeft het een jaarlijkse omzet van 40,7 miljard dollar (33 miljard euro).

Geen integere motieven

Adverteerders die de data kopen, kunnen bijvoorbeeld economische of politieke motieven hebben. En steeds meer wordt duidelijk dat sommigen geen integere beweegredenen hebben. Onze data raken verspreid over een steeds groter aantal organisaties waar wij, Facebook en de overheid geen grip op hebben. Dat tast onze democratie aan en de toezichthouders hebben geen beeld van wat er echt gebeurt. Met het stijgende aantal incidenten groeit ook de verontwaardiging. Het gevolg is dat meerdere onderzoeken op het getouw staan. Vragen zoals: heeft Facebook een rol gespeeld bij de jongste Amerikaanse presidentsverkiezingen? Deed het dat bij de Brexit?, moeten een antwoord krijgen.

Tot op heden is Facebook met alles weggekomen: slordig omgaan met onze data, met de verkoop ervan en het toezicht erop. Dat het de problemen onvoldoende erkent en dat geloofwaardige acties uitblijven, doet meer dan de wenkbrauwen fronsen. Het moet maar eens gedaan zijn met het uitgangspunt dat Facebook ‘too big to deal with’ is. Dat doet denken aan de criminele wereld, waar de kleine garnaal wordt gepakt en de grote jongens onaantastbaar blijken.

Rob Smeets Business Leader Financial Institutions
+31 6 27 04 70 90